آن‌چه در پی می آید پنجمین بخش از مقاله‌ی نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن است که توسط دکترعلی ایمانی عضو هیات علمی بخش تحقیقات باغبانی در سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی موسسه‌ی تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر وزارت جهاد کشاورزی تدوین شده است.
با شناخت کامل از ویژگی‌ها و تولید محصولات باغبانی که حدود بخش عظیمی از نیاز غذایی روزمره بشر را تامین می‌کند و پرداختن به این موضوع مهم و استراتژیک در کشور می‌توان علاوه بر ایجاد امکانات درآمدزایی و اشتغال‌زایی در اقتصاد کلان کشور، درآمد ملی را نیز افزایش داد. برای دست‌یابی به هدف در پیش گفته شده افزایش توان علمی و تحقیقاتی باغبانی کشور، جذب نیروهای متخصص و توسعه‌ی ارقام و پایه‌های مناسب (نهال مرغوب) مهم و ضروری است؛ چراکه در تجارت به‌ویژه تجارت بین‌المللی و هم‌چنین کسب تاییدیه‌ی سلامت محصولات کشاورزی در بازارهای داخلی و خارجی نیازمند افزایش مرغوبیت و کیفیت محصولات و هم‌چنین اجرا و تدوین آئین نامه‌ها و استاندارهای ملی و بین المللی است. بنابراین  اگر قابلیت‌ها و امکانات تولید محصولات باغبانی با تحقیقات در جهت افزایش کیفیت تولیدات کشاورزی همراه شود می‌توان به رونق اقتصاد باغبانی امیدوار بود.
دفتر مطالعات خبرگزاری دانشجویان ایران، آشنایی با مفاهیم تخصصی و فنی در هر حوزه را مقدمه‌ی ایجاد یک عرصه‌ عمومی برای گفت وگوی دانشگاهیان و حرفه‌مندان با مدیران و سیاست‌گذاران درباره‌ی سیاست‌ها و استراتژی‌ها و برنامه‌ها در آن حوزه می‌داند و اظهار امیدواری می‌کند تحقق این هدف، ضمن مستند سازی تاریخ فرآیند سیاست‌گذاری عمومی و افزایش نظارت عمومی بر این فرآیند، موجب طرح دید‌گاه‌های جدید و ارتقای کیفیت آن در حوزه‌های مختلف شود.
سرویس مسائل راهبردی دفتر مطالعات خبرگزاری دانشجویان ایران، ضمن اعلام آمادگی برای بررسی دقیق‌تر نیاز‌های خبرنگاران و سیاست‌پژوهان محترم، علاقه‌مندی خود را برای دریافت (isnakeshavarzi@yahoo.com) مقالات دانشجویان، پژوهشگران، حرفه‌مندان، مدیران و سیاست‌گذاران محترم در ارائه‌ی عناوین جدید مقالات و یا تکمیل یا ویرایش آن‌ها اعلام می‌کند.
در ادامه متن کامل مقاله به حضور خوانندگان گرامی تقدیم می‌گردد.

*عملیات پیوند در نهالستان*

پیوند به عملی گفته می‌شود که در آن قطعه‌ی از یک گیاه بر روی قطعه‌ی دیگر طوری قرار داده ‌شود که از اتصال و اتحاد آن دو قطعه گیاه واحدی به‌وجود ‌آید و بتواند به‌عنوان گیاه مستقل رشد و نمو کند. قسمت فوقانی که تنه، انشعابات شاخه و برگ را به‌وجود بیاورد پیوندک ( Scion) و قسمت تحتانی را که ریشه را تشکیل می‌دهد پایه (Root – Stock, Under – Stock) می‌نامند. گاهی برای کنترل اندازه درخت یا غلبه بر ناسازگاری پیوند، بیش از یک گیاه بر روی پایه پیوند زده می‌شود که معمولا گیاه میان پایه تنه و گاهی انشعابات اولیه را به وجود می‌آورد و بر روی آن رقم اصلی را پیوند می‌زنند این نوع پیوند واسطه و شاخه مزبور را میان ساقه (Inter – Stem) یا میان پایه (Inter – Stock) می‌گویند.

هدف از پیوند: همان گونه که اشاره شد پیوند یکی از روش‌های تکثیر غیرجنسی است که از آن درمواردی که در ادامه به آن اشاره می‌شود استفاده می‌کنند:
الف ـ تکثیر بوسیله‌ی سایر روش‌های امکان‌پذیر نباشد
ب ـ ایجاد فرم (دسه) ویژه طبیعت
ج ـ استفاده بهینه از خصصویات ویژه پایه‌ها برای نمونه  ایجاد مقاومت در برابر سرما، آفات، بیماری‌ها کنترل اندازه و غیره
د ـ کاهش دوره‌ی نونهالی
هـ ـ تست آلودگی بیماری‌ها به‌ویژه بیماری‌های ویروسی

فرآیند جوش خوردن پیوند: به‌طور کلی می‌توان گفت که از نظر فیزیولوژیکی، واکنش درخت نسبت به پیوند یعنی جوش خوردن پایه و پیوندک بر اساس فرآیند ترمیم انجام می‌شود. به عبارت دیگر درعمل پیوند (بریدن شاخه) گیاه به زخم وارده واکنش نشان داده و برای ترمیم آن شروع به تولید کالوس می‌کند. به‌هرحال در جوش خوردن پیوند یک سلسله اعمال فیزیولوژیکی در مراحل انجام می‌شود که در ادامه به توضیح آن می‌پردازیم.
اولین گام موفقیت درجوش خوردن پیوند ایجاد تماس کامل میان لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندک است. این عمل بیشتر به تکنیک و مهارت پیوند زدن همانند ایجاد و برش یک‌نواخت، بستن نخ و به کار بردن چسب پیوند بستگی دارد.
در موقع پیوند هرچه فاصله میان لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندک کمتر باشد کالوس ایجاد شده زودتر به همدیگر رسیده و پیوند جوش می‌خورد. به‌همین دلیل در گیاهان تک لپه‌ای جوش خوردن پیوند به‌دلیل وجود کامبیوم ناپیوسته و پراکنده بودن دستجات چوب و آبکش در داخل بافت زمینه امکان‌پذیر نیست.
فرآیند بعدی در مرحله‌ی جوش خوردن پیوند، ایجاد توده‌هایی از سلول‌های پارانشیم خاص تمایز نیافته با دیواره‌ی نازک (کالوس) از سلول‌های مریستمی لایه زاینده‌ی پایه و پیوندک است.
آزمایشات نشان داده است که بیشترین مقدار بافت کالوس در پیوند جوانه از پایه تولید می‌شود. در هر صورت کالوس انتقال آب و مواد معدنی را از ریشه به پیوندک برای مدت کوتاهی ممکن می‌سازد؛ اما برای ادامه مستمر انتقال آب و موادمعدنی مستلزم ایجاد پل کامبیوم از کالوس حاصل از لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندک پس از ۲ تا ۳ هفته عمل پیوند است تا موجب تشکیل آوند‌های چوب و آبکش از پل کامبیوم می‌شود تا پس از این مرحله ارتباط موادغذایی میان قسمت‌هایی هوایی و زیرزمینی نبات پیوندی برقرار شود.
لازم به ذکر است که منشاء آوندهای چوب جدید از فعالیت‌ بافت پیوندک است نه از بافت پایه، بنابراین پس از انجام اعمال در پیش گفته شده در فرآیند پیوند، نبات پیوندی حاصل می‌شود که به‌عنوان واحد مستقل به رشد ونمو خود ادامه می‌دهد.

*مراحل جوش خوردن*

۱ ـ تماس میان لایه‌ی زاینده‌ی پایه و پیوندک
۲ ـ تولید بافت کالوس
۳ ـ به‌هم آمیختن سلول‌های پارانشیمی حاصل از پایه و پیوندک
۴ ـ به‌وجود آمدن ارتباط آوندی

شرایط گرفتن پیوند: از شرایط موفقیت برای گرفتن پیوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
ـ سازگاری پیوند (از نظر فیزیولوژیکی)
ـ قرابت نزدیک (از نظر گیاه‌شناسی)
ـ وجود لایه‌ی کامبیوم پیوسته (از نظر آناتومیکی)
ـ ایجاد تماس کامل میان لایه‌ی زاینده پایه و پیوندک در عمل (تکنیک پیوند)
ـ وجود فاکتورهای محیطی مناسب (از نظر شرایط بیرونی)
ـ زمان عدم پیوند (مرحله رشد گیاه، نوع پیوند)
ـ عدم آلودگی به آفات وبیماری‌ها (سالم بودن پایه و پیوندک)
-رابطه‌ی خویشاوندی میان پایه و پیوندک (از نظر گیاه‌شناسی)
یکی از فاکتورهای موثر در گیرایی پیوند، وجود رابطه‌ی بوتانیکی میان پایه و پیوندک است، هرچه این رابطه از نظر تئوری فاصله گیرد به‌همان اندازه احتمال گیرایی پیوند کاهش پیدا می‌کند و درعمل نیز این حالت در پیوند درختان میوه اتفاق می‌افتد. به‌طوری که پیوند میان گیاهان دوخانواده متفاوت غیر ممکن می‌باشد. اگر روابط این دو را در دختان تیره‌ی گل سرخ بررسی کنیم مشخص می‌شود که گیرایی پیوند میان گیاهان از تیره به گونه افزایش می‌یابد. (جدول مربوطه را در پیوست مشاهده کنید)
با توجه به رابطه‌ی درپیش گفته شده می‌توان گفت که امکان پیوند میان دو خانواده متفاوت و یا دو زیر تیره‌ی یک خانواده وجود ندارد، برای نمونه گیاهان تیره‌ی مرکبات بر روی گیاهان تیره‌ی گل سرخ و یا گیاهان زیرتیره‌ی دانه ‌دارها و هسته‌دارها امکان‌پذیر نیست.
پیوند میان دوجنس گوناگون متعلق به یک زیر تیره ممکن است امکان‌پذیر باشد و یا نباشد برای نمونه پیوند گلابی بر روی به و زالزالک به‌منظور پا کوتاه کردن صورت می‌گیرد؛ اما پیوند به بر روی گلابی امکان‌پذیر نیست.
پیوند میان گونه‌های دو زیرجنس گوناگون متعلق به یک جنس اغلب امکان‌پذیر است، اما درجات ناسازگاری وجوددارد؛ برای نمونه پیوند گیاهان متعلق به زیرجنس (هلو و بادام) بر روی زیرجنس آلو، به‌عنوان مثال بادام را می‌توان روی آلو پیوند زد اما روی زردآلو ناسازگارست .

سازگاری پیوند: یکی از فاکتورهای مهم دیگر در گیرایی پیوند، سازگاری میان پایه و پیوندک است، هنگامی‌که پس از پیوند دو گیاه توسط پیوند جوانه یا شاخه به عنوان یک گیاه واحد به‌طور موفقیت‌آمیز رشد بکند گفته می‌شود میان پایه و پیوندک سازگاری وجود دارد.
تشخیص سازگاری پایه و پیوندک در مراحل اولیه رشد مشکل است چون گاهی برخی از سازگاری‌ها به تدریج ظاهر می‌شوند.

برچسب ها: پیوند، • نهالستان میوه‌های معتدله و مسائل مربوط به آن • فلاور ژل • رابطه سرطان وآفت کش ها • تعریف الودگی خاک • کاربرد بیوتکنولوژی در باغبانی • روشهای تکثیر گیاهان • تعریف کود و انواع آن • راهنمای کاربرد سوپرجاذب • معرفی سوپر جاذب ها • شیوه جدید آبیاری در کشاورزی(هیدروژل های سوپر جاذب آب) • سوپرجاذب (سوپرآب) • سوپر جاذب کشاورزی هیدروژل کلوفونی • نحوه مراقبت از انواع گل و گیاه: • تأ­سیسات گلكاری و نیاز­های موجود برای پرورش گیاهان زینتی: • آبیاری بارانی تولید را 3 برابر افزایش می دهد : • « دستورالعمل احداث نهالستان درختان میوه » • احداث باغ - نکات احداث باغ: • دستور العمل تهیه و تأمین و کاشت نهال: • *عملیات داشت نهال بذری در نهالستان تا رسیدن به مرحله پیوندزنی* • Agricultural water use • پرورش نهال • پرورش درختان به صورت بونسای • کشت گوجه فرنگی در گلخانه • اهمییت کاشت در گلخانه • گُلخانه،  

---