تبلیغات
مجموعه تولید و پرورش نهال زردادی - تاریخچه ی سم شناسی
مجموعه تولید و پرورش نهال زردادی
تولید تهال-پیوند زنی-تكثیر نهال-گلخانه ای-انواع كاج سوزنی-توپی-نهال میوه و تزئینی كلی و جزئی

تاریخچه ی سم شناسی


  در طول تاریخ بعضی از بندپایان بعنوان دشمن انسان در جهت كاهش محصولات كشاورزی و ناقل بیماری ها شناخته شدهاند و انسان از بدو پیدایش و بویژه از آغاز متمدّن شدن، همواره بدنبال روش های مقابله با این دشمنان بوده است. در زمان های قدیم انسان از مواد طبیعی موجود مانند مواد معدنی و گیاهی برای مبارزه استفاده مینمود، لازم به ذكر است كه تا قبل از شروع جنگ جهانی دوّم اكثر مواد شیمیایی استفاده شده بر علیه آفات از مواد معدنی چون آرسنیك و گوگرد بودند, و به طور همزمان، استفاده از گیاهانی همچون گل پیرتروم, نیكوتین و روتنون نیز مرسوم بود. دهة 1940 آغازی بود كه در آن «انقلاب حشرهكش ها» بوقوع پیوست.

در آن زمان سم DDT در سطح وسیعی بعنوان حشرهكش مورد استفاده قرار گرفت. خاصیت حشرهكشی این ماده توسط Paul Muller در سال 1939 كشف شد و بخاطر این كشف و استفاده از آن در كنترل بسیاری از بیماری ها جایزه صلح نوبل در سال 1948 را از آن خود ساخت و متعاقباً سم DDT در سطح وسیعتری تولید و مصرف گردید و تولید صنعتی سایر سموم نیز ادامه یافت.

با كشف سم DDT و استفاده از آن در از بین بردن حشرات, سازمان جهانی بهداشت این ماده را بنام (گلولة سحرآمیز) , نامید و ادعا نمود با در دست داشتن آن قادر به ریشهكنی بسیاری از بیماری ها و ازجمله بیماری مالاریا خواهد بود.كه این موضوع با بروز مقاومت به سموم در حشرات با شكست مواجه شد

طبقهبندی سموم


تاریخچه ی سم شناسی


  در طول تاریخ بعضی از بندپایان بعنوان دشمن انسان در جهت كاهش محصولات كشاورزی و ناقل بیماری ها شناخته شدهاند و انسان از بدو پیدایش و بویژه از آغاز متمدّن شدن، همواره بدنبال روش های مقابله با این دشمنان بوده است. در زمان های قدیم انسان از مواد طبیعی موجود مانند مواد معدنی و گیاهی برای مبارزه استفاده مینمود، لازم به ذكر است كه تا قبل از شروع جنگ جهانی دوّم اكثر مواد شیمیایی استفاده شده بر علیه آفات از مواد معدنی چون آرسنیك و گوگرد بودند, و به طور همزمان، استفاده از گیاهانی همچون گل پیرتروم, نیكوتین و روتنون نیز مرسوم بود. دهة 1940 آغازی بود كه در آن «انقلاب حشرهكش ها» بوقوع پیوست.

در آن زمان سم DDT در سطح وسیعی بعنوان حشرهكش مورد استفاده قرار گرفت. خاصیت حشرهكشی این ماده توسط Paul Muller در سال 1939 كشف شد و بخاطر این كشف و استفاده از آن در كنترل بسیاری از بیماری ها جایزه صلح نوبل در سال 1948 را از آن خود ساخت و متعاقباً سم DDT در سطح وسیعتری تولید و مصرف گردید و تولید صنعتی سایر سموم نیز ادامه یافت.

با كشف سم DDT و استفاده از آن در از بین بردن حشرات, سازمان جهانی بهداشت این ماده را بنام (گلولة سحرآمیز) , نامید و ادعا نمود با در دست داشتن آن قادر به ریشهكنی بسیاری از بیماری ها و ازجمله بیماری مالاریا خواهد بود.كه این موضوع با بروز مقاومت به سموم در حشرات با شكست مواجه شد

طبقهبندی سموم


سموم را بر اساس منشأ و مواد شیمیایی موجود میتوان به گروه های زیر طبقه بندی نمود:

1 ـ سموم كلره (Organochlorine compounds)
این گروه از سموم در طیف وسیعی بر علیه آفات و حشرات موذی، مورد استفاده قرار گرفته است. از مهمترین سمومی كه در این گروه قرار دارد میتوان به سموم ذیل اشاره نمود : ددت, دیلدرین, BHC, دیكوفول, آلدرین, كلردان, هپتاكلر و اندوسولفان. از مهمترین خصوصیات این سموم میشود به پایداری طولانی آنها در محیط و طیف وسیع حشرهكشی آنها اشاره نمود.

۲ـ سموم فسفره (Organophosphate insecticides)
حشره كش های فسفره مصنوعی، مولكول های آلی حاوی فسفر میباشند. همزمان با جنگ جهانی دوّم این گروه از سموم بعنوان گازهای جنگی توسط آلمانیها سنتز شدند و سپس به خاصیت حشرهكشی آنها پی برده شد. تا كنون بیش از 100 تركیب از این سموم به بازار آمده است و از راه های مختلف بر روی حشرات اثر میگذارند.

از مهمترین سموم در این گروه میتوان به مالاتیون, پاراتیون, دیازینون, سیستوكس, متاسیستوكس, تمفوس, كلروپیروفوس متیل , پیریمیفوس متیل, فنتیون و فنیتروتیون اشاره نمود. خاصیت ابقایی این سموم در مقایسه با سموم كلره كمتر میباشد.

3 ـ كارباماتها (Carbamates)
این گروه از سموم از نظر مكانیسم عمل بر روی حشرات شبیه سموم فسفره هستند. از مهمترین سمومی كه در این گروه قرار دارند میتوان كارباریل, پروپوكسور, فورادان آلدیكارپ را نام برد.

4 ـ سموم پایروتروئید (Pyrethroid insecticides)
این گروه از سموم نسل جدیدی از حشرهكش ها را بوجود آورده است. منشاء این گروه از سموم از گل پیرتر بوده است كه مبدأ آن ایران میباشد. از نظر ساختمان شیمیایی, استر یك اسید و الكل میباشند. در دهة 1950 این گروه بصورت مصنوعی سنتز شدند. اوّلین گروه از این سموم كه به بازار عرضه شدند در مقابل نور سریعاً تجزیه میشدند. متعاقباً بر روی فرمول شیمیایی آنها كارهای فراوانی انجام پذیرفت و سمومی به بازار عرضه گردید كه خاصیت ابقائی بیشتری در طبیعت داشتند. هم اكنون بیشترین استفاده را در كنترل حشرات خانگی و آفات كشاورزی به خود اختصاص دادهاند. مهمترین پایروتروئیدها عبارتند از : آلترین, بیوآلترین, رزمترین, بیورزمترین, پرمترین, سایفلوترین, دلتامترین, سایپرمترین, لمبداسیهالوترین و فنترین. هماكنون سموم فوق را در كنترل ناقلین مالاریا به صورت های سمپاشی ابقایی داخل منازل, سمپاشی فضایی و استفاده از پشهبندهای آغشته به سموم، به كار میبرند.

5 ـ  سموم جدید
علاوه بر چهار گروه اصلی كه قبلاً توضیح داده شد, هم اكنون انواع و اقسام سموم از گروه های مختلف به بازار عرضه شده است كه مكانیسم عمل آنها ممكن است با گروه های قبلی متفاوت باشد. ازجمله میتوان به Biopesticides اشاره نمود كه از سم حاصل از باكتری Bacillus thuringiensis بر علیه آفات استفاده میشود. گروه دیگری بنام های تنظیم كننده رشد حشرات (ICR’s) به بازار عرضه شده است كه مكانیسم عمل آنها بر روی حشرات همانند هورمون های جلداندازی و جوانی حشرات است. از مهمترین نمونههای این گروه میتوان به متوپرن و دیفلوبنزورون اشاره نمود. تركیبات جلب كننده حشرات, تركیبات دوركننده حشرات, عقیم كنندههای شیمیایی و فرمونهای حشرات نیز جهت كنترل به بازار عرضه شدهاند كه تا كنون مقدمات انجام طرح های تحقیقاتی خود را پشت سر میگذارند.

مكانیسم عمل سموم بر روی حشرات (Mode of action of insecticides)


            اكثر سموم، كه در چهار گروه اصلی توضیح داده شد بر روی سلول و سیستم عصبی اثرمی گذارند. (Cytotoxic and neurotoxic)،  به طور كلی میتوان گفت كه سموم كلره و پایروتروئید از گروهAxonicهستند وبر    روی كانال های یونی سیستم عصبی  +  وNa+ kاثر سوء داشته و باعث اختلالات در ورود و خروج این یون ها به   داخل و خارج سیستم عصبی میشوند, سموم فسفره و كاربامات از گروه Synaptic بوده و بر روی آنزیم استیل ‎كولین استراز،  اثر می گذارند. لازم به توضیح است كه براساس اطلاعات جدید، این قاعده كلی نبوده و ممكن است مكانیسم های اثر جدیدی نیز روی حشرات اعمال گردد

                                               

 




برچسب ها: تاریخچه ی سم شناسی،  


نوشته شده در تاريخ دوشنبه 2 فروردین 1389 توسط


درباره وبلاگ
جستجو
آرشيو مطالب
آخرين مطالب
نويسندگان
موضوعات
پيوند ها
ابر برچسب ها
آمار سايت